ใช้ Model Tiers ให้คุ้ม: Opus วางแผน Sonnet ลงมือ Haiku ค้นหา

วิธีใช้ model tiers ของ Claude ให้สมดุลระหว่างคุณภาพและต้นทุน ให้ Opus วางแผน Sonnet ลงมือเขียนโค้ด และ Haiku ค้นหาไฟล์ พร้อมเกณฑ์เลือกและตัวอย่าง subagent

Kasidit Wansudonอ่าน 4 นาที
aiclaude-codeclaudecostworkflow

ตอนเริ่มใช้ Claude Code ผมใช้ model ที่ดีที่สุดกับทุกงาน ตั้งแต่วางแผนสถาปัตยกรรมไปจนถึงค้นหาว่าฟังก์ชันหนึ่งอยู่ไฟล์ไหน ผลคือได้คุณภาพดี แต่ช้าและเปลืองโดยไม่จำเป็น หลังจากลองผิดลองถูกมาพักหนึ่ง ผมแบ่งงานตาม model tiers แบบง่าย ๆ คือ Opus วางแผน Sonnet ลงมือ Haiku ค้นหา และพบว่ามันสมดุลระหว่างคุณภาพกับต้นทุนได้ดีกว่ามาก

โพสต์นี้ไม่ได้อ้างตัวเลขราคา เพราะเปลี่ยนตามเวลา ให้ดูจากเอกสารทางการ แต่หลักการเลือกใช้ยังคงเดิม

ทำไมต้องแบ่ง tier

งานเขียนซอฟต์แวร์ไม่ได้ยากเท่ากันทุกขั้น ลองแยกดู

  • วางแผน ต้องเข้าใจภาพรวม ชั่งน้ำหนัก trade-off มองเห็นความเสี่ยง งานนี้ผิดแล้วแพง เพราะทุกขั้นถัดไปสร้างบนแผนนี้
  • ลงมือ เมื่อแผนชัดแล้ว การเขียนโค้ดตามแผนเป็นงานที่ต้องการความแม่นยำ แต่ไม่ต้องคิดลึกเท่าการวางแผน
  • ค้นหา หาไฟล์ อ่านโครงสร้าง grep หา pattern งานนี้ปริมาณมาก แต่แต่ละครั้งง่าย

ถ้าใช้ model ใหญ่ที่สุดกับทั้งสามขั้น เรากำลังจ่ายราคาของการคิดลึกให้กับงานที่ไม่ต้องคิดลึก

Opus: วางแผนและตัดสินใจ

ผมใช้ Opus เมื่อ

  • งานแตะหลายไฟล์ หรือเปลี่ยนโครงสร้างข้อมูล
  • ต้องออกแบบก่อนเขียน เช่น schema ใหม่ หรือ flow การย้ายระบบ
  • ต้องหาต้นเหตุของบั๊กที่ซับซ้อนและไล่มาหลายรอบแล้วยังไม่เจอ
  • ต้องรีวิวงานด้านความปลอดภัยหรือการเปลี่ยนแปลงที่ย้อนกลับยาก

ผลลัพธ์ที่ผมขอจาก Opus คือแผนที่มีรายการไฟล์ ลำดับขั้นตอน ความเสี่ยง และเงื่อนไขว่าเมื่อไรถือว่าเสร็จ ไม่ใช่โค้ด

Sonnet: ลงมือตามแผน

Sonnet เป็นตัวหลักที่ผมใช้มากที่สุด งานที่เหมาะคือ

  • เขียนโค้ดตามแผนที่ชัดแล้ว
  • แก้บั๊กที่รู้ต้นเหตุแล้ว
  • เขียน test, migration, หรือปรับ UI ตามที่กำหนด

กุญแจคือแผนต้องชัดพอ ถ้า Sonnet ต้องเดาเยอะ แปลว่าขั้นวางแผนยังไม่เสร็จ ให้กลับไปที่ Opus แทนการให้ Sonnet เดาไปเรื่อย ๆ

Haiku: ค้นหาและงานปริมาณมาก

Haiku เร็วและประหยัด เหมาะกับ

  • ค้นหาว่า function หรือ config อยู่ไฟล์ไหน
  • สรุปโครงสร้างโฟลเดอร์
  • ตรวจ pattern ซ้ำ ๆ ในหลายไฟล์
  • งานจัดหมวดหมู่หรือดึงข้อมูลแบบมีโครงสร้าง

การให้ Haiku ไปค้นหาแล้วส่งสรุปกลับมา ยังช่วยให้ context ของ model หลักสะอาด เพราะไม่ต้องอ่านผลการค้นหายาว ๆ ทั้งหมดเอง

ตั้งค่าใน Claude Code ด้วย subagents

Claude Code ให้กำหนด subagent พร้อม model ที่ใช้ได้ในไฟล์ markdown ที่มี frontmatter ตัวอย่าง subagent สำหรับค้นหา

---
name: code-searcher
description: Find files, functions, and config locations. Use for any "where is X" question. Returns paths and short excerpts only.
tools: Read, Grep, Glob
model: haiku
---

You locate code. Search broadly, then narrow down.
Return: file paths with line numbers and a one-line note each.
Do not edit files. Do not propose fixes.

และ subagent สำหรับวางแผน

---
name: planner
description: Plan before code for changes touching more than 2 files. Returns steps, file list, risks, and done criteria. Does not write code.
tools: Read, Grep, Glob
model: opus
---

Produce a numbered plan with: goal, files to change, order of steps,
risks, and how to verify each step. Mark assumptions as inferred.

จากนั้น session หลักที่รันด้วย Sonnet จะส่งงานค้นหาให้ code-searcher และงานวางแผนให้ planner ตามความเหมาะสม รูปแบบนี้ผมใส่ไว้ใน Kasidit framework เป็นคำสั่ง cascade ให้ใช้ได้ทันที ดูได้ที่ kasi.kasion.dev

เกณฑ์เลือกแบบเร็ว

เวลาไม่แน่ใจ ผมถามตัวเองสามข้อ

  1. ถ้าผิด ต้องแก้กี่ไฟล์ ถ้าหลายไฟล์หรือย้อนกลับยาก ใช้ tier สูง
  2. งานนี้ต้องตัดสินใจ หรือแค่ทำตาม ตัดสินใจใช้ Opus ทำตามใช้ Sonnet
  3. ต้องทำซ้ำกี่ครั้ง งานที่ทำซ้ำเยอะและง่าย ใช้ Haiku

ข้อควรระวัง

  • อย่าประหยัดผิดที่ การใช้ model เล็กวางแผนแล้วได้แผนผิด จะเสียมากกว่าค่า token ที่ประหยัดได้หลายเท่า
  • ตรวจผลของ tier ล่างเสมอ Haiku อาจค้นไม่ครบ ถ้าผลสำคัญให้ยืนยันอีกครั้ง
  • ไม่ต้องแบ่งงานเล็กเกินไป งานแก้บรรทัดเดียวไม่จำเป็นต้องผ่านสาม tier การ delegate เองก็มีต้นทุน

เรื่องการคิดต้นทุนโดยรวม ผมเขียนไว้ใน คิดเรื่องต้นทุน AI แบบ developer

สรุป

model tiers ไม่ใช่เรื่องของการประหยัดอย่างเดียว แต่เป็นการจับคู่ความสามารถกับความยากของงาน ให้ Opus วางแผนและตัดสินใจเรื่องที่ผิดแล้วแพง ให้ Sonnet ลงมือตามแผนที่ชัด และให้ Haiku ค้นหาและทำงานปริมาณมาก ตั้งค่าเป็น subagent ครั้งเดียวแล้วใช้ได้ทุกวัน คุณจะได้ทั้งคุณภาพที่ดีขึ้นและต้นทุนที่สมเหตุสมผล

มีคำถามหรืออยากแลกเปลี่ยน?

ฝากข้อความไว้ที่ guestbook หรือทักมาทาง X ได้เลยครับ