Discipline ชนะ Prompt ที่ยาวขึ้น: mission, checklist, verification

ทำไม discipline ชนะ prompt ที่ยาวขึ้นเมื่อทำงานกับ AI coding agent โครงสร้าง mission, checklist และ verification ที่ผมใช้กับ Claude Code ทุกวัน

Kasidit Wansudonอ่าน 4 นาที
aiclaude-codeprompt-engineeringworkflowkasidit

ช่วงหนึ่งผมเชื่อว่าถ้า AI ทำงานผิด แปลว่า prompt ยังไม่ละเอียดพอ ผมจึงเขียน prompt ให้ยาวขึ้นเรื่อย ๆ ใส่ข้อห้าม ใส่ตัวอย่าง ใส่บริบท จนบางไฟล์ยาวหลายหน้า ผลที่ได้ไม่ได้ดีขึ้นตามความยาว บางครั้งแย่ลงด้วยซ้ำ สิ่งที่เปลี่ยนผลลัพธ์จริงคือ discipline ไม่ใช่ prompt ที่ยาวขึ้น โดยเฉพาะโครงสร้างสามส่วน คือ mission, checklist และ verification

นี่คือแนวคิดที่กลายมาเป็นแกนของ Kasidit framework ที่ผมทำเป็น open source

ทำไม prompt ยาวไม่ได้ผล

prompt ยาวมีปัญหาสามข้อ

  • คำสั่งชนกันเอง ยิ่งเขียนมากยิ่งมีโอกาสที่สองบรรทัดจะขัดกัน และ model ต้องเลือกเอง
  • ความสำคัญถูกเจือจาง เมื่อทุกอย่างเป็น "สำคัญมาก" ก็ไม่มีอะไรสำคัญ
  • ไม่มีจุดตรวจ prompt บอกว่าต้องทำอะไร แต่ไม่ได้บอกว่าจะรู้ได้อย่างไรว่าทำเสร็จแล้วและถูกต้อง

ข้อสุดท้ายคือหัวใจ ปัญหาส่วนใหญ่ของ AI coding ไม่ได้เกิดจาก model ไม่รู้ว่าต้องทำอะไร แต่เกิดจาก model ประกาศว่า "เสร็จแล้ว" ทั้งที่ยังไม่ได้ตรวจ

ส่วนที่ 1: Mission

mission คือขอบเขตงานที่เขียนสั้นและชัด ไม่ใช่คำอธิบายยาว ผมใช้โครงแบบนี้

## Mission
Goal: Fix duplicate rows in the orders export CSV
Scope: app/Exports/OrdersExport.php only
Out of scope: UI, other exports, refactoring
Done when:
  - Export of a test order with 3 lines returns exactly 3 rows
  - Existing export tests still pass
Risk: Low (read-only export, no schema change)

สังเกตว่ามี "Out of scope" และ "Done when" สองบรรทัดนี้มีค่ามากกว่าย่อหน้าบริบทยาว ๆ เพราะมันบอก model ว่าต้องหยุดตรงไหน AI ที่ไม่มีขอบเขตชัดมักแก้เกินกว่าที่ขอ ซึ่งเป็นต้นเหตุของบั๊กใหม่ ผมเขียนเรื่องการให้ AI ปฏิเสธงานที่ขอบเขตไม่ชัดไว้ใน AI agent ควรปฏิเสธ scope ที่คลุมเครือ

ส่วนที่ 2: Checklist

checklist คือรายการสิ่งที่ต้องตรวจทุกครั้งสำหรับงานประเภทนั้น ไม่ต้องเขียนใหม่ทุกงาน แต่ใช้ซ้ำได้ ตัวอย่าง checklist สำหรับงานแก้ฐานข้อมูล

  • migration ย้อนกลับได้หรือไม่
  • มี index สำหรับคอลัมน์ที่ใช้ใน WHERE ใหม่หรือไม่
  • การเปลี่ยนแปลงกระทบโค้ดที่อ่านคอลัมน์เดิมหรือไม่
  • ทดสอบกับข้อมูลขนาดใกล้ production แล้วหรือยัง

ข้อดีของ checklist คือมันแยกออกจาก prompt ของงาน prompt จึงสั้นลง และ checklist ก็ดีขึ้นเรื่อย ๆ ทุกครั้งที่เจอปัญหาใหม่ เราแค่เพิ่มหนึ่งบรรทัด ความรู้สะสมอยู่ในที่เดียว แทนที่จะกระจายอยู่ใน prompt หลายสิบไฟล์ เรื่องการใช้ checklist ในการรีวิวโค้ด ผมขยายไว้ใน AI code review checklists

ส่วนที่ 3: Verification

verification คือหลักฐานว่างานเสร็จจริง กฎของผมคือ runtime เป็นผู้ตัดสิน ไม่ใช่ความมั่นใจของ model

  • ถ้าแก้บั๊ก ต้องมีการรันที่แสดงว่าบั๊กหายแล้ว
  • ถ้าเพิ่มฟีเจอร์ ต้องมี test หรืออย่างน้อยผลการรันจริง
  • ถ้าตรวจไม่ได้ ต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่ได้ตรวจ

ผมให้ AI ติด confidence label กับข้อสรุปของมันด้วย เช่น verified เมื่อรันแล้วเห็นผล หรือ inferred เมื่ออนุมานจากการอ่านโค้ด การแยกแบบนี้ทำให้ผมรู้ทันทีว่าส่วนไหนต้องตรวจเพิ่ม

Hooks: ทำให้ discipline ไม่ต้องพึ่งความจำ

discipline ที่พึ่งความจำของคนหรือของ model จะหลุดในวันที่เหนื่อย ผมจึงใช้ hooks ของ Claude Code บังคับบางกฎให้เป็นอัตโนมัติ เช่น ห้าม commit เองโดยไม่ขออนุญาต หรือเตือนเมื่อมีคำสั่งลบข้อมูล กฎที่ถูกบังคับด้วยเครื่องมือเชื่อถือได้กว่ากฎที่เขียนไว้ใน prompt เสมอ

ผลที่วัดได้

ผมทดสอบ Kasidit กับ SWE-bench เทียบกับการไม่ใช้ framework ใด ๆ ผลคือแก้โจทย์ได้ 75% เทียบกับ 63% โดยใช้ model เดียวกัน ความต่างไม่ได้มาจาก prompt ที่ยาวขึ้น แต่มาจากโครงสร้างที่บังคับให้กำหนดขอบเขต ตรวจตาม checklist และยืนยันผลก่อนประกาศว่าเสร็จ รายละเอียดอยู่ที่ kasi.kasion.dev

เริ่มใช้ได้พรุ่งนี้

ไม่ต้องติดตั้งอะไรก็เริ่มได้

  1. ก่อนสั่งงาน AI เขียน Goal, Scope, Out of scope และ Done when ให้ครบสี่บรรทัด
  2. สร้างไฟล์ checklist หนึ่งไฟล์สำหรับประเภทงานที่ทำบ่อยที่สุด
  3. ไม่ยอมรับคำว่า "เสร็จแล้ว" จนกว่าจะเห็นผลการรันจริง
  4. ทุกครั้งที่เจอปัญหาซ้ำ เพิ่มหนึ่งบรรทัดใน checklist แทนการเพิ่มย่อหน้าใน prompt

สรุป

prompt ที่ยาวขึ้นให้ผลลัพธ์ที่ไม่แน่นอน แต่ discipline ให้ผลลัพธ์ที่ทำซ้ำได้ แยกงานเป็น mission ที่มีขอบเขตชัด checklist ที่สะสมความรู้ และ verification ที่ใช้ runtime เป็นผู้ตัดสิน แล้วใช้เครื่องมือบังคับกฎที่สำคัญ คุณจะได้ AI ที่ทำงานแบบมืออาชีพมากขึ้นโดยไม่ต้องเขียน prompt ยาวขึ้นแม้แต่บรรทัดเดียว

มีคำถามหรืออยากแลกเปลี่ยน?

ฝากข้อความไว้ที่ guestbook หรือทักมาทาง X ได้เลยครับ