งานพิมพ์ดูเป็นเรื่องเล็ก จนกระทั่งเว็บแอปบน cloud ต้องสั่งพิมพ์เอกสารไปยังเครื่องพิมพ์ที่อยู่คนละที่ ในงานที่ OPPO Mexico ผมต้องทำให้ระบบภายในสั่งพิมพ์ได้โดยไม่ต้องให้ user ดาวน์โหลด PDF แล้วกดพิมพ์เอง และต้องเก็บ print job ไว้ตรวจย้อนหลังได้ ทางออกที่ใช้คือ cloud printing ด้วย Epson Connect คู่กับการดักจับ print job ผ่าน CUPS บทความนี้อธิบายสถาปัตยกรรมและ gotchas ที่เจอ
โจทย์
- เว็บแอปรันบน server ใน cloud ไม่ได้อยู่ในเครือข่ายเดียวกับเครื่องพิมพ์
- เครื่องพิมพ์อยู่หลายจุด
- ต้องการเก็บสำเนาของทุก job ที่พิมพ์ เพื่อ audit และพิมพ์ซ้ำได้
- บางโปรแกรมเดิมพิมพ์ผ่าน driver ปกติ เราแก้โค้ดมันไม่ได้
สถาปัตยกรรมโดยรวม
ผมแยกเป็นสองเส้นทาง
เส้นทางที่ 1: เว็บแอปสั่งพิมพ์ตรงผ่าน Epson Connect
- เว็บแอปสร้าง PDF ฝั่ง server
- สร้าง job ใน queue ของเราเอง พร้อมบันทึกไฟล์และ metadata (ใคร, เมื่อไร, เครื่องไหน)
- worker หยิบ job ไปเรียก Epson Connect API: ขอ token, สร้าง print job, upload ไฟล์, สั่ง execute
- worker poll สถานะ job จนจบ แล้วอัปเดตผลกลับเข้า database
เส้นทางที่ 2: โปรแกรมเดิมพิมพ์ผ่าน CUPS
- ตั้ง CUPS server เป็น "เครื่องพิมพ์เสมือน" ให้โปรแกรมเดิมพิมพ์เข้ามา
- CUPS backend แบบ custom รับไฟล์ แล้วบันทึกสำเนาไว้
- ส่งไฟล์ต่อเข้า queue เดียวกับเส้นทางที่ 1 แล้วไปจบที่ Epson Connect
ข้อดีคือทุก job ไม่ว่ามาจากไหน วิ่งผ่าน queue เดียว มี log เดียว และ retry ได้ด้วยกลไกเดียวกัน
ดักจับ print job ด้วย CUPS backend
CUPS อนุญาตให้เขียน backend เป็น script ธรรมดาได้ ตัวอย่างโครงพื้นฐาน
#!/bin/bash
# /usr/lib/cups/backend/capture
# CUPS calls: backend job-id user title copies options [file]
if [ $# -eq 0 ]; then
echo 'direct capture "Unknown" "Print capture backend"'
exit 0
fi
JOB_ID="$1"; USER_NAME="$2"; TITLE="$3"
SPOOL_DIR="/var/spool/print-capture"
OUT="${SPOOL_DIR}/$(date +%Y%m%d%H%M%S)-${JOB_ID}.pdf"
if [ -n "$6" ]; then
cp "$6" "$OUT"
else
cat > "$OUT"
fi
# Hand off to the app queue (local HTTP endpoint)
curl -sf -X POST http://127.0.0.1:8080/print-jobs \
--form-string "user=${USER_NAME}" \
--form-string "title=${TITLE}" \
-F "file=@${OUT}" || exit 1 # CUPS_BACKEND_FAILED
exit 0
จากนั้นสร้างเครื่องพิมพ์ที่ใช้ backend นี้ด้วย lpadmin -p capture -E -v capture:/ -m everywhere หรือกำหนด PPD ที่ output เป็น PDF ตามที่ระบบต้องการ
Gotchas ที่เจอจริง
Permission ของ backend CUPS รัน backend ด้วย user ที่จำกัดสิทธิ์ ถ้าไฟล์ backend มี permission กว้างเกินไป CUPS อาจรันมันเป็น user ที่ไม่ตรงกับที่เราคาด ให้ตั้ง owner และ mode ตามเอกสารของ CUPS แล้วตรวจว่า spool directory เขียนได้จริง
Format ที่ได้ไม่ใช่ PDF เสมอ ขึ้นกับ driver และ filter ที่โปรแกรมต้นทางใช้ บางครั้งได้ PostScript หรือ raster ต้องกำหนด filter chain ให้แปลงเป็น PDF ก่อนเข้า backend หรือแปลงเองใน worker
AppArmor หรือ SELinux บล็อก backend ที่เรียก network หรือเขียนไฟล์นอก path ปกติ อาจถูกบล็อกเงียบ ๆ ดู log ของ security module ด้วย ไม่ใช่แค่ log ของ CUPS
Token ของ Epson Connect หมดอายุ worker ต้องจัดการ refresh token เอง และต้องไม่ให้หลาย worker refresh พร้อมกันจนชนกัน ผมใช้ lock สั้น ๆ รอบขั้นตอน refresh
สถานะ job ไม่ได้มาทันที การสั่ง execute สำเร็จไม่ได้แปลว่าพิมพ์สำเร็จ ต้อง poll สถานะต่อ และกำหนด timeout ว่านานแค่ไหนถึงถือว่าล้มเหลว เช่น เครื่องพิมพ์ปิดหรือกระดาษหมด
ขนาดไฟล์และจำนวนหน้า ไฟล์ใหญ่ upload ช้าและอาจเกินขีดจำกัดของ API ควรบีบอัด PDF หรือแบ่ง job ก่อนส่ง
ข้อมูลส่วนบุคคลในไฟล์ที่เก็บ สำเนาที่เราดักไว้มักมีข้อมูลพนักงานหรือลูกค้า ต้องกำหนดระยะเวลาเก็บ ลบอัตโนมัติ และจำกัดคนที่เข้าถึง spool directory
Retry ซ้ำแล้วพิมพ์ซ้ำ ถ้า worker ตายหลังสั่งพิมพ์แต่ก่อนบันทึกผล รอบ retry อาจพิมพ์ซ้ำ ให้บันทึก job id ของ Epson Connect ทันทีหลังสร้าง แล้ว retry โดยเช็คสถานะ job เดิมก่อนสร้างใหม่ หลักเดียวกับที่ผมใช้กับ webhook ใน ทำ webhook ให้เชื่อถือได้ใน Laravel
ลำดับการ rollout ที่ผมแนะนำ
อย่าเปิดทุกเครื่องพิมพ์พร้อมกัน ผมเริ่มจากเครื่องเดียวที่อยู่ใกล้ทีม IT ให้ user กลุ่มเล็กลองใช้จริงหนึ่งถึงสองสัปดาห์ เก็บปัญหาที่เจอ เช่น ขนาดกระดาษผิด, ขอบเอกสารถูกตัด, ภาษาที่มีอักษรพิเศษแสดงไม่ถูก แล้วค่อยขยายทีละจุด ระหว่างนั้นยังให้ทางเดิม คือดาวน์โหลด PDF แล้วพิมพ์เอง ใช้ได้อยู่เสมอ เพื่อให้ถ้า cloud printing มีปัญหา งานหน้าร้านไม่หยุด
Monitoring ขั้นต่ำ
- จำนวน job ค้างใน queue เกินเวลาที่กำหนด
- อัตรา job ล้มเหลวต่อเครื่องพิมพ์ (เครื่องไหนเสียบ่อย)
- disk ของ spool directory
- token refresh ล้มเหลว
สรุป
Cloud printing ที่ใช้ได้จริงคือการรวมทุกเส้นทางการพิมพ์เข้าสู่ queue เดียว ใช้ Epson Connect API เป็นปลายทาง และใช้ CUPS backend ดักจับ job จากโปรแกรมเดิมที่แก้ไม่ได้ ส่วนที่ต้องระวังไม่ได้อยู่ที่ API แต่อยู่ที่ permission, format ของไฟล์, การ poll สถานะ, การกัน retry พิมพ์ซ้ำ และการดูแลข้อมูลส่วนบุคคลในสำเนาที่เก็บไว้