ใช้ Claude Code hooks เป็น guardrail กันคำสั่งอันตราย

ใช้ Claude Code hooks เป็น guardrail ด้วย PreToolUse และ PostToolUse เพื่อบล็อกคำสั่ง destructive และตรวจงานอัตโนมัติ พร้อมตัวอย่าง settings.json และ script

Kasidit Wansudonอ่าน 4 นาที
claude-codeaihooksdevops

ผมใช้ Claude Code ทุกวัน และสิ่งที่ทำให้ผมกล้าปล่อยให้ agent รันคำสั่งเองได้มากขึ้นคือ Claude Code hooks หลักคิดง่าย ๆ คือ คำสั่งใน prompt เป็นแค่ "คำขอ" model อาจลืมหรือตีความผิดได้ แต่ hook เป็น "กฎ" ที่ harness บังคับใช้ทุกครั้ง ไม่ว่า model จะคิดอะไรอยู่ ในโพสต์นี้ผมจะแชร์วิธีใช้ hook เป็น guardrail พร้อมตัวอย่างที่เอาไปใช้ได้เลย

Hook คืออะไร ทำงานตอนไหน

hook คือคำสั่ง shell ที่ Claude Code รันให้อัตโนมัติเมื่อเกิด event ที่กำหนด event ที่ผมใช้บ่อยที่สุดมีสองตัว:

  • PreToolUse รันก่อน agent ใช้ tool เช่น ก่อนรันคำสั่ง Bash หรือก่อนแก้ไฟล์ ใช้สำหรับ "บล็อก" สิ่งที่ไม่ควรเกิด
  • PostToolUse รันหลัง tool ทำงานเสร็จ ใช้สำหรับ "ตรวจ" ผลลัพธ์ เช่น รัน linter หลังแก้ไฟล์

hook ได้รับข้อมูลของ tool call เป็น JSON ทาง stdin และสื่อสารกลับด้วย exit code ถ้า PreToolUse hook จบด้วย exit code 2 คำสั่งนั้นจะถูกบล็อก และข้อความใน stderr จะถูกส่งกลับไปให้ model อ่าน เพื่อให้มันรู้ว่าทำไมถูกห้ามและปรับวิธีทำ

ตั้งค่าใน settings.json

hook ตั้งได้ทั้งระดับผู้ใช้ (~/.claude/settings.json) และระดับโปรเจกต์ (.claude/settings.json) ตัวอย่างนี้บล็อกคำสั่ง Bash ที่อันตราย และรัน formatter หลังแก้ไฟล์:

{
  "hooks": {
    "PreToolUse": [
      {
        "matcher": "Bash",
        "hooks": [
          { "type": "command", "command": "python3 ~/.claude/hooks/block_destructive.py" }
        ]
      }
    ],
    "PostToolUse": [
      {
        "matcher": "Edit|Write",
        "hooks": [
          { "type": "command", "command": "~/.claude/hooks/lint_changed.sh" }
        ]
      }
    ]
  }
}

matcher คือชื่อ tool ที่ hook จะทำงานด้วย ใส่หลายตัวคั่นด้วย | ได้

Script บล็อกคำสั่ง destructive

นี่คือเวอร์ชันย่อของ script ที่ผมใช้ อ่าน JSON จาก stdin ดึงคำสั่ง Bash ออกมา แล้วเทียบกับ pattern อันตราย:

#!/usr/bin/env python3
import json
import re
import sys

payload = json.load(sys.stdin)
command = payload.get("tool_input", {}).get("command", "")

BLOCKED = [
    (r"\brm\s+-[a-zA-Z]*r[a-zA-Z]*f", "rm -rf ไม่อนุญาต ให้ระบุไฟล์ทีละรายการหรือถามผู้ใช้"),
    (r"\bgit\s+push\b.*--force", "ห้าม force push"),
    (r"\bgit\s+reset\s+--hard", "ห้าม reset --hard โดยไม่ถามผู้ใช้"),
    (r"\bDROP\s+(TABLE|DATABASE)\b", "ห้าม DROP ผ่าน agent"),
    (r"\bdocker\s+volume\s+(rm|prune)", "ห้ามลบ docker volume"),
]

for pattern, reason in BLOCKED:
    if re.search(pattern, command, re.IGNORECASE):
        print(f"BLOCKED: {reason}", file=sys.stderr)
        sys.exit(2)

sys.exit(0)

เมื่อ agent พยายามรัน rm -rf build/ มันจะได้รับข้อความกลับไปว่าถูกบล็อกเพราะอะไร ส่วนใหญ่ model จะเปลี่ยนไปใช้วิธีที่ปลอดภัยกว่า หรือหยุดถามผู้ใช้ ซึ่งคือพฤติกรรมที่เราต้องการ

Guardrail อื่นที่ผมใช้จริง

1. ป้องกันการแตะไฟล์ secret PreToolUse บน Read|Edit|Write ที่เช็กว่า path เป็น .env, ไฟล์ key หรือโฟลเดอร์ credential หรือไม่ ถ้าใช่ให้บล็อก ป้องกันไม่ให้ค่า secret หลุดเข้าไปใน context โดยไม่ตั้งใจ

2. ห้าม commit อัตโนมัติ บล็อก git commit และ git push เว้นแต่ผู้ใช้สั่งเอง ผมไม่อยากให้มีอะไรขึ้น remote โดยที่ผมยังไม่ได้อ่าน diff

3. ตรวจภาษาของคำตอบ ผมมี hook ที่ตรวจว่า output ใช้ภาษาที่ตั้งไว้ เพราะเคยเจอ model สลับภาษาเองกลางบทสนทนา

4. Lint หลังแก้ไฟล์ PostToolUse ที่รัน linter หรือ formatter เฉพาะไฟล์ที่เพิ่งแก้ ถ้ามี error ก็ส่งกลับให้ model แก้ทันที แทนที่จะไปเจอตอน CI

เริ่มจากตรงไหนดี

ถ้ายังไม่เคยใช้ hook ผมแนะนำให้เริ่มจากสองตัวเท่านั้น คือบล็อก rm -rf กับ force push เพราะเป็นสองอย่างที่พลาดครั้งเดียวแล้วเจ็บที่สุด ใช้ไปสักสัปดาห์ ดูว่า hook ทำงานบ่อยแค่ไหน และ model ตอบสนองต่อข้อความบล็อกอย่างไร แล้วค่อยเพิ่มกฎทีละข้อจากเหตุการณ์จริงที่เจอ

hook ที่ดีที่สุดมักเกิดจากความผิดพลาดที่เคยเกิดขึ้นแล้ว ทุกครั้งที่ agent ทำอะไรที่ผมไม่อยากให้เกิดอีก ผมถามตัวเองว่า "กฎนี้ควรเป็นคำแนะนำ หรือควรเป็น hook" ถ้าคำตอบคือห้ามเกิดอีกเด็ดขาด ก็เขียนเป็น hook และเก็บ script ไว้ใน repository เพื่อให้ทั้งทีมใช้กฎชุดเดียวกัน

ข้อควรระวัง

  • pattern matching ไม่ใช่ security boundary ที่สมบูรณ์ คำสั่งอันตรายเขียนได้หลายรูปแบบ hook ช่วยลดอุบัติเหตุ แต่ไม่ได้แทนที่การจำกัดสิทธิ์จริง เช่น ไม่ให้ agent ใช้ credential ของ production เลย
  • hook ต้องเร็ว มันรันทุก tool call ถ้าช้า ทุกอย่างช้าตาม เลี่ยงการเรียก network ใน hook
  • ข้อความใน stderr ต้องบอกทางออก แค่ "BLOCKED" ไม่พอ ต้องบอกว่าควรทำอะไรแทน model จะได้ไม่วนพยายามซ้ำ
  • ทดสอบ hook ก่อนใช้ ส่ง JSON ตัวอย่างเข้า script ด้วย echo '{...}' | python3 block_destructive.py; echo $? เพื่อดูว่า exit code ถูกต้อง
  • อย่าบล็อกมากเกินไป ถ้า hook ห้ามทุกอย่าง agent จะทำงานไม่ได้ และคุณจะเริ่มปิด hook ทิ้ง ให้บล็อกเฉพาะสิ่งที่ย้อนกลับไม่ได้

Hook ใน Kasidit

ใน Kasidit ผมใช้ runtime hook เป็นหนึ่งในชั้นของวินัย ควบคู่กับ scope ที่ชัดและ confidence label แนวคิดคือ อะไรที่ "ต้อง" เกิดทุกครั้ง ให้เป็น hook อะไรที่ต้องใช้วิจารณญาณ ให้เป็นคำแนะนำใน prompt ดูรายละเอียดเพิ่มได้ที่ https://kasi.kasion.dev และถ้าสนใจหลักคิดเบื้องหลัง ลองอ่าน กฎการทำ AI pair programming

สรุป

Claude Code hooks เปลี่ยนคำขอให้เป็นกฎ ใช้ PreToolUse บล็อกสิ่งที่ย้อนกลับไม่ได้ เช่น rm -rf, force push, DROP TABLE และไฟล์ secret ใช้ PostToolUse ตรวจงานทันทีหลังแก้ ให้ข้อความตอนบล็อกบอกทางออกเสมอ และจำไว้ว่า hook คือเข็มขัดนิรภัย ไม่ใช่สิ่งทดแทนการจำกัดสิทธิ์ที่ระดับระบบ

มีคำถามหรืออยากแลกเปลี่ยน?

ฝากข้อความไว้ที่ guestbook หรือทักมาทาง X ได้เลยครับ